Workshop Transcreation door PB-Tranlations, Meppel 25 november 2017
Wat Localization betekent in de ict-wereld, is Transcreation in de reclamebranche, legt Percy Balemans uit. Zij is op 25 november 2017 bij onze tolken en vertalers uit Noord- en Oost-Nederland te gast om over haar ervaringen te vertellen.
Percy rolde na de Vertaalacademie in Maastricht min of meer toevallig het vak in en ze kan zich inmiddels een veelgevraagd expert noemen.
Open deur?
Houd rekening met de context, de culturele achtergrond in doel- en brontaalgebied, de actuele ontwikkelingen, de situatie op het moment en, ook zeker niet onbelangrijk, met je doelgroep, vervolgt onze gastspreekster.
Nou doe je dit als vertaler en tolk natuurlijk altijd al zoveel mogelijk. Toch wordt hier geen open deur ingetrapt.
In de marketingwereld gaat dit alles immers nog een stapje verder. Neem nou de woordspelingen die enorm in zwang blijken in de snelle modewereld. De teksten zijn vaak kort en het gevoel en de sfeer die je overbrengt zijn cruciaal voor het goed in de markt zetten van een product. Positionering en timing van een gelikte reclamecampagne zijn daarbij ook heel belangrijk. Een buitenlands bedrijf kan in Nederland bijvoorbeeld beter niet uitgerekend op 5 december met een kerstaanbieding op de proppen komen!
Prikkelend
Percy Balemans liet ons aan de hand van een aantal slogans in brainstormgroepjes ervaren hoe moeilijk het vertalen van reclame is. Reizt Frauen, nicht die Haut, luidde de wervende zin van een bekend deodorantmerk in het Duits. Kun je dan in het Nederlands aankomen met Windt vrouwen op, maar kalmeert de huid? Na veel getob komt een creatieve geest met: Prikkelt, maar prikt niet. Dekt dat de lading?
Daar moet een vertaler in de regel wel even een nachtje over slapen, want je wilt natuurlijk negatieve bijgedachten en verkeerde associaties vermijden. En er blijft altijd een vervelend stemmetje dat zegt dat het misschien nog beter kan. Ook tijdig stoppen met vertalen is dus een kunst!
Back translation
Opdrachtgevers die de doeltaal niet beheersen, vragen in deze branche vaak om een zogenaamde ‘back translation’. Dit is een zo letterlijk mogelijke vertaling terug naar de moedertaal, waarbij deze keer dus niet getrans-creerd wordt.
Wat kan de vertaler uit de kast halen voor extra inspiratie? Percy noemt het inzien van reeds gemaakte back-translations vanuit andere talen. Sommige opdrachtgevers gebruiken Google Docs. Dan kunnen meerdere vertalers samenwerken aan een project en zie je hun oplossingen in diverse doeltalen. Brainstormen is ook een goede methode. Of even een ander klusje gaan doen, met nog maar half de vertaling in gedachten.
Overleg
Twijfel je of je de juiste toon te pakken hebt, dan kan overleg met je opdrachtgever helpen. Bijvoorbeeld op basis van een reeds vertaald proefstukje. Bij een slogan kun je 2 of 3 varianten voorleggen. Het wordt meestal zeer op prijs gesteld, is de ervaring van Percy. Dat klinkt logischer dan het is. Omdat vertaalbureaus in de regel zeer huiverig zijn voor direct contact tussen opdrachtgever en vertaler. Maar in dat geval zijn ze eigenlijk niet het juiste adres voor transcreation!
We hebben te maken met een tak van vertaalsport waarin het gebruikelijk is om een argumentering mee te leveren. In deze ‘Rationale’ onderbouwt de vertaler zijn keuzes. Informatie geven over de mores in het doeltaal-land is eveneens heel normaal bij transcreation.
Hulpprogramma’s
CAT-tools worden regelmatig ingezet. Vaak online. De tendens is dat iedere opdrachtgever met een eigen programma op de proppen komt. Gelukkig kan de vertaler de bronbestanden soms ook importeren in een eigen tool zoals MemoQ. Dan kun je je eigen vertaalgeheugen (TM) gebruiken en aanvullen.
Verder wordt er vaak gebruik gemaakt van Excel. Hierin kunnen immers vertaalde woorden in diverse talen naast elkaar worden gezet. De context heb je dan nog wel in een aparte kolom of in referentiebestanden, maar het is geen handig programma om teksten in te bewerken!
Kortom, voor Transcreation moet je wat extra’s in huis hebben.
Meer informatie nodig?
Kijk bij Tolken en Vertalen, algemene informatie
Voor transcreation kunt u naar PB-Translations en Creatieve vertalingen
Snel een professionele tolk / vertaler zoeken kan via onze ZOEKMACHINE
