Vertaalwedstrijd Mandelstam Ru-Nl

VERTAALWEDSTRIJD OSIP MANDELSTAM

Wie maakt de beste vertaling uit het Russisch van twee gedichten? Aanleiding is een nieuw beeld van Osip en Nadezjda Mandelstam: ‘Monument voor de liefde’. Het wordt op 25 september 2015 in de Nadezjda Mandelstamstraat in Amsterdam Zuid-Oost onthuld. Het beeld is gemaakt door de kunstenaars Hanneke de Munck en Chatsjatur Bely. Mede-initiatiefnemer is Sietse H. Bakker.

In het kader van de plaatsing en onthulling van het beeld wordt er door de afdeling Slavistiek van de Universiteit van Amsterdam een vertaalwedstrijd georganiseerd. De opdracht is om van de twee onderstaande gedichten van Osip Mandelstam een zo goed mogelijke Nederlandse versie te maken.

Osip was een joods-Russische dichter; zijn vrouw Nadezjda was schrijfster. In 1934 werd het echtpaar vanuit Moskou naar de provinciestad Voronezj verbannen wegens een hekelgedicht dat als zeer beledigend voor Stalin werd gezien: Epigram.
In 1938 overleed Osip Mandelstam in een Siberisch doorvoerkamp. Nadezjda wist verder uit handen van justitie te blijven en maakte er haar levenstaak van het oeuvre van wijlen haar man voor het nageslacht te bewaren.

De vertalingen kunnen tot uiterlijk 1 september 2015 worden gestuurd naar:

Willem G. Weststeijn

Slavistiek Universiteit van Amsterdam

Spuistraat 210

1012 VT Amsterdam

Een deskundige jury zal zich buigen over de vertalingen en aan de vooravond van de onthulling van het beeld, tijdens een openbare bijeenkomst in Perdu, Kloveniersbugwal 86 te Amsterdam, verslag doen en de winnaar(s) bekend maken.

foto: Nadezjda Mandelstam

* * *

Невыразимая печаль

Открыла два огромных глаза,

Цветочная проснулась ваза

И выплеснула свой хрусталь.

Вся комната напоена

Истомой — сладкое лекарство!

Такое маленькое царство

Так много поглотило сна.

Немного красного вина,

Немного солнечного мая —

И, тоненький бисквит ломая,

Тончайших пальцев белизна.

1909

* * *

Мне жалко, что теперь зима

И комаров не слышно в доме,

Но ты напомнила сама

О легкомысленной соломе.

Стрекозы вьются в синеве,

И ласточкой кружится мода;

Корзиночка на голове

Или напыщенная ода?

Советовать я не берусь,

И бесполезны отговорки,

Но взбитых сливок вечен вкус

И запах апельсинной корки.

Ты все толкуешь наобум,

От этого ничуть не хуже,

Что делать: самый нежный ум

Весь помещается снаружи.

И ты пытаешься желток

Взбивать рассерженною ложкой,

Он побелел, он изнемог.

И все-таки еще немножко.

И, право, не твоя вина,

Зачем оценки и изнанки?

Ты как нарочно создана

Для комедийной перебранки.

В тебе все дразнит, все поет,

Как итальянская рулада.

И маленький вишневый рот

Сухого просит винограда.

Так не старайся быть умней,

В тебе все прихоть, все минута,

И тень от шапочки твоей —

Венецианская баута.

1920